Meer

stressreactie

Tijdens stress produceert je lichaam stresshormonen. Deze stresshormonen zijn adrenaline en cortisol. Eigenlijk zijn het geen stresshormonen, maar overlevingshormonen en onderdeel van je oersysteem.

Vecht- of vlucht reactie

Wanneer je een stressvolle situatie ervaart zet je brein twee systemen in werking. Het sympathisch zenuwstelsel zorgt ervoor dat je bijna onmiddellijk klaar bent voor de ‘vecht- of vluchtreactie’. Kenmerken van deze (stress)reactie zijn onder andere een stijging van je alertheid, je spierspanning, je hartritme, je bloeddruk en je ademhalingsfrequentie. Je begint te zweten, zodat het lichaam na een explosieve actie weer afkoelt. Maar ook gaat je spijsvertering op een laag pitje (wat het ‘vlinders in de buik’-gevoel veroorzaakt).

Cortisol

Het tweede systeem wordt na enkele minuten actief. Het hersenaanhangsel, de hypofyse, is een kliertje onder in je brein ter grootte van een erwt. Het geeft je bijnieren de opdracht cortisol te produceren. Cortisol heeft als stresshormoon een slechte naam. Maar het is wel degelijk nuttig. Het laat je bloedsuikerspiegel stijgen en zorgt ervoor dat je stofwisseling een tandje bij moet zetten. Daardoor krijg je meer energie om met de stressvolle situatie om te gaan.

De hypothalamus-hypofyse-bijnieras (afbeelding van Pinterest) verwijst naar een complexe set van interacties en terugkoppelingen tussen de hypothalamus, hypofyse en bijnieren. Dit systeem regelt de reactie van het lichaam op stress, maar ook op je immuunfunctie, energiegebruik, stemming, emoties en libido.

Wat kan voor stress zorgen?

Het zijn alle omstandigheden of gebeurtenissen die door jou ervaren worden als bedreigend voor jouw psychosociale evenwicht. Voorbeelden zijn een echtscheiding, een chronische ziekte (patiënt, partner, kind), rouw, problemen op of verlies van werk, financiële problemen, veeleisende opvoedtaken, het volgen van een veeleisende studie of intensieve mantelzorg. Vaak is er sprake van een combinatie van factoren.
Maar denk daarbij ook eens aan de minder zichtbare factoren, zoals voedingsallergie, chronische pijn, ontstekingen, verstoorde slaapkwaliteit, voedingstekorten, dieet, hart- en vaatziekten.

Een combinatie van factoren komt vaak voor. Hoe groter de optelsom van factoren, hoe meer je overbelast raakt en je evenwicht wordt verstoord en de kwaliteit van je dagelijks functioneren afneemt. Tenzij je bewuste keuzes maakt met betrekking tot je leefstijl en voeding.